Вăтам хăвăртлăх

Вăтам хăвăртлăх — кунта пĕр-пĕринчен уйрăлса тăракан икĕ кап пирки сăмах пырать:

1. Скаляр пек палăртнă вăтам хăвăртлăх — çулăн тăршшĕ урлă
2. Вектор пек палăртнă вăтам хăвăртлăх — куçнăлăх урлă.

Енчен те ятарласа палăртман пулсан, вăтам хăвăртлăх тенĕ чухне пĕрремĕшĕ пирки сăмах пырать.

Çулăн таршшĕ урлă палăртнă вăтам хăвăртлăх

Çул тăршшĕ тĕлĕшпе палăртнă вăтам хăвăртлăх (скаляр) — ĕскерĕн çул тăршшĕне çав куçăм чухнехи вăхăт татăкĕ çине пайласан пулать:

$$v_{cp}=\frac{\mathrm{\Sigma }{s}_i}{\mathrm{\Sigma }{t}_i},$$ е, çулăн уйрăм $s_i$ татăкĕсемпе вăхăтăн уйрăм $t_i$ татăкĕсене хушса тухсан, $s$ тата $t$ паллăсене пĕтĕмĕшле çулпа пĕтĕмĕшле вăхăт пек курсан, $$v_{cp}=\frac{s}{t}.$$

Куçнăлăх урлă палăртнă вăтам хăвăртлăх

Куçнăлăх урлă палăртнă вăтам хăвăртлăх (вектор) — куçнăлăха куçăм чухнехи вăхăт татăкĕ çине пайласан пулать:

${\overrightarrow{v}}_{cp}=\frac{\overrightarrow{\mathrm{\Delta }r}}{\mathrm{\Delta }t}.$

Каçăсем

• Вăтам хăвăртлăх (вырăсла)
• Вăтам хăвăртлăх (вырăсла) Шаблон:Webarchive